Công tác theo dõi, giám sát việc khai triển chưa được tổ chức một cách có hệ thống và đồng bộ
Công tác lập quy hoạch, dự án đầu tư sửa sang di tích một số địa phương triển khai còn chậm. Đơn cử như: tình trạng buôn bán cổ vật trong nước và đưa ra nước ngoài phạm pháp vẫn xảy ra; việc các chủ sở hữu cổ vật tư nhân chưa tích cực tham gia việc đăng ký cổ vật có nguyên cớ từ nhận thức và tập quán.
Bẩm về tình hình thực hành chính sách, luật pháp về di sản văn hóa, Thứ trưởng Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch Đặng Thị Bích Liên dấn rằng, việc giao chủ đầu tư dự án tôn tạo di tích cho cấp huyện, xã mà không có cán bộ chuyên môn đã làm ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả công tác tu chỉnh, tu bổ di tích.
H. Nguồn đầu tư đối ứng của địa phương không đạt kế hoạch, đầu tư phân tán nên có một số di tích kéo dài nhiều năm như: phố cổ Hội An, Cố đô Huế, khu di tích Lam Kinh.
PGS. Ông Thái viện dẫn: Điều 3 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa quy định sửa đổi, bổ sung điều 65 Luật Thi đua khen thưởng về danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân”, "Nghệ nhân ưu tú”, tuy nhiên đến nay, Chính phủ chưa ban hành Nghị định quy định đối ượng, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân”, "Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực văn hóa phi vật thể.
Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch, Hoàng Minh Thái cho rằng, việc xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật và các văn bản quy phạm pháp luật liên hệ đến lĩnh vực bảo tồn di sản văn hóa còn chậm chưa theo kịp những đề nghị và đòi hỏi cấp bách do thực tế sôi động của giang san đang đặt ra.
Ông Thái cũng cho biết thêm, đến nay, Bộ Văn hóa, thể thao, và Du lịch chưa ban hành được quy định cụ thể về tiêu chuẩn kỹ thuật và định mức tu tạo di tích, giải quyết những yêu cầu mang tính đặc thù của công tác tu sửa di tích; chưa ban hành được quy định hướng dẫn về mô hình tổ chức, hoạt động của ban quản lý di tích lịch sử-văn hóa, và danh lam thắng cảnh để giải quyết tình trạng chồng chéo trong quản lý di tích diễn ra khá phổ thông tại các địa phương.
"Việc huy động nguồn lực từ tầng lớp hóa cho tu bổ, tu chỉnh di tích những năm qua còn hạn chế. Việc phân loại và phân cấp quản lý đầu tư tu tạo di tích còn có tâm lý mong chờ ỷ lại nguồn vốn đầu tư từ ngân sách trung ương, ngân sách địa phương đầu tư còn thấp”-bà Liên cho hay. Vẫn theo bà Trần Thị Tâm Đan, trong việc chống xuống cấp, sang sửa, tu chỉnh di tích thì mức đầu tư còn thấp so với nhu cầu nên còn nhiều di tích quốc gia chưa được đưa vào kế hoạch tu chỉnh, sửa chữa.
"Khoàn 3 điều 21 Luật Di sản văn hóa được sửa đổi, bổ sung năm 2009 quy định về việc ban hành văn bản quy phạm luật pháp để bảo vệ sự thuần khiết của tiếng Việt và phát triển tiếng Việt, nhưng đến nay vẫn chưa có văn bản quy phạm luật pháp nào quy định về vấn đề này”-ông Thái chỉ rõ. TS Trần Thị Tâm Đan, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên; và Nhi đồng của Quốc hội, cho rằng, Luật Di sản văn hóa đã thừa nhận quyền sở hữu của tổ chức, cá nhân về cổ vật, nhưng việc đăng ký cổ vật thuộc sở hữu tư nhân với cơ quan quản lý nhà nước vẫn không tiến triển.
Ảnh: Hoàng Long Hội nghị đã tập kết đàm đạo về 10 vấn đề được coi là "cần cấp cứu” trong lĩnh vực di sản văn hóa gồm: việc ban hành văn bản quy phạm luật pháp về di sản văn hóa; phân cấp quản lý di sản văn hóa; khoanh vùng, cắm mốc, xếp hạng và bảo vệ di tích; trùng tu tu chỉnh di tích; hoạt động khảo cổ; hoạt động của bảo tàng; quản lý di vật, cổ vật; tầng lớp hóa trong hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa về quản lý sử dụng nguồn thu từ di tích; sự phối kết hợp giữa các bộ, ngành và địa phương trong bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; sự gắn kết giữa hoạt động bảo tàng di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh và hoạt động du lịch; vấn đề vi phạm và xử lý vi phạm trong hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.
"Việc kết hợp giữa địa phương và bộ chủ quản trong việc chỉ đạo điều hành còn thiếu chặt chịa. Vũ. Theo bà Đan, "điều này đã không thúc đẩy được việc lưu thông cổ vật hợp pháp bảo đảm ích của chủ sở hữu”. Đầu tư hạ tầng cơ sở xung quanh khu vực di tích chưa được quan hoài kết hợp với quá trình tôn tạo di tích”- bà Đan chỉ rõ.
Chánh thanh tra Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch Vũ Xuân Thành cho biết, tại nhiều địa phương, công tác quản lý, tuyên truyền về bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa chưa được chú trọng, thành thử hiện tượng xâm hại di tích còn diễn ra như Làng cổ Đường Lâm (Hà Nội), di tích Thành cổ Luy Lâu, di tich đền Miễu và đền Phấn Động trong quần thể phòng tuyến sông Cầu (sông Như Nguyệt, Bắc Ninh), quần thể Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) và sự xâm hại nghiêm trọng tại khu di tích lịch sử nhà nước đặc biệt Đền Hùng (Phú Thọ), phố cổ Hội An (Quảng Nam) đang bị cảnh báo vì mất hồn phố cổ.
